Indian Summer

Indian Summer

Hoewel we bij tijd en wijle nog steeds kunnen genieten van een prachtige nazomer, is het academisch jaar toch alweer een dikke maand oud. Die eerste weken na de vakantie kenmerken zich onder andere doordat iedereen aan iedereen lijkt te vragen hoe zijn of haar vakantie geweest is en ik, ik doe daar vrolijk aan mee.

Door: Louis Neven & Bart-Jan van Putten

Er wordt veel gepraat over en geïnvesteerd in zorgtechnologie. De toekomst van onze zorg wordt radicaal anders, zo zegt men. Maar wat gebeurt er nu echt als we die technologie in de praktijk inzetten? Louis Neven, lector Active Ageing bij Avans Hogeschool, verzamelt ervaringen met zorgtechnologie uit de alledaagse praktijk. En deelt die maandelijks via www.activeageing.nl met u. Op deze pagina kunt u al zijn columns terugvinden.

Zo sprak ik onder andere Bart-Jan van Putten van SeniorWise. Bart-Jan is ondernemer en ik academicus, maar we delen een passie voor het ontwerp van technologie voor ouderen. Via de vakantie-ervaringen komen we uit op de buurvrouw van Bart-Jan. Hij vertelt dat hij zijn buurvrouw van 79 gevraagd had of ze tijdens zijn vakantie de bloemen water kon geven. Dan moet ze altijd eerst even in haar agenda kijken. Na een kleine aarzeling besloot ze dat het wel moest gaan lukken. Ze was dan namelijk net terug van vakantie in Tsjechië en ging pas drie weken later voor een lang weekend naar Wenen. Haar eigen tuin vroeg ook veel aandacht, maar die verzorgde ze meestal ‘s ochtends als het nog niet zo warm was.

Het is opvallend hoe hardnekkig bepaalde vooroordelen over ouderen soms kunnen zijn. Een daarvan is dat ouderen alle tijd van de wereld hebben en dus eigenlijk niet zoveel te doen hebben. De buurvrouw van Bart-Jan laat al zien dat dat niet het geval is. Ze leidt juist een actief en rijk leven. Dat soort voorbeelden zijn er legio.

Zo ging ik ooit een tijdje naar een buitenlandse universiteit en verhuurde intussen mijn huis aan een emeritus hoogleraar – hardhorend, grijs en bijzonder goedlachs – die juist een aantal maanden aan mijn universiteit kwam doceren. Hij had er al een heel programma in Europa op zitten, maar na zijn gastdocentschap had hij nog een paar dingen gepland: een tocht van een paar weken op een Vespa door Toscane en daarna nog naar zijn dochter in Portugal. Ik besluit even te googlen waar hij nu gebleven is: nog steeds aan het doceren, gewoon in Australië.

Pensionering is de Indian summer van het leven. En die nazomer wordt gelukkig door heel veel mensen volop geleefd! Wie geniet van een mooie september- of oktoberdag zit niet te wachten op iemand die zegt dat het flink kan stormen of lelijk en grijs kan zijn in de herfst. Dat is een les die veel gerontechnologen – de ingenieurs die zich bezig houden met techniek voor ouderen – nog niet geleerd lijken te hebben.

Deze gerontechnologen gaan vaak op zoek naar een gebrek – fysiek, cognitief, of sociaal – dat met techniek verholpen kan worden. Technologieën voor ouderen zijn daarmee eigenlijk altijd hulpmiddelen en zo zien ze er ook uit. Onder gerontechnologen is er weinig oog voor design. De stijl is vaak functioneel; zorgtechnologie die in het verpleeghuis of ziekenhuis niet zou misstaan. Impliciet sturen de gerontechnologen daarmee ook de boodschap de wereld in dat oud worden te maken heeft met ziekte, zwakte, aftakeling, gebrek en ellende. Technologie voor ouderen is maar zelden mooi of leuk, laat staan hip of trendy. Daarmee sluit het helemaal niet aan op de belevingswereld van de oudere van vandaag. De gerontechnologen verdedigen zich dan door te zeggen dat hun techniek voor de ‘oude ouderen’ is en niet de ‘jonge ouderen’, maar zelfs de ‘oude oudere’ die wel bepaalde ‘gebreken’ heeft, ziet zichzelf niet als oud, maar kijkt vaak juist naar de positieve dingen die het leven nog te bieden heeft.

Om in de beeldspraak van de Indian summer te blijven: ouderen richten zich op de periodes van zon tussen de buien door. Natuurlijk wordt het een keer winter, dat weten we allemaal. Het gaat regenen en het wordt donker. Maar wie wil daar aan denken als je op 27 september met korte mouwen op een terrasje in de zon zit? De oudere denkt daar niet aan, maar heft het glas op zijn Indian summer. En dat glas is nadrukkelijk halfvol.

website: Netcreators