Monitor Seniorvriendelijke Gemeenten

Monitor Seniorvriendelijke Gemeenten

Hoe denken ouderen over het beleid van de gemeente? Zijn ze tevreden over de woonomgeving en de voorzieningen? Is er veel vraag naar seniorenwoningen of willen ouderen liever hun eigen woning aanpassen? Zijn ouderen tevreden over de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de openbare gebouwen in hun gemeente? Wat moet er in hun ogen echt verbeteren in de gemeente?

Allemaal vragen die worden beantwoord door de Monitor Seniorvriendelijke Gemeenten. Deze monitor is ontwikkeld door Active Ageing Nederland. Hierbij is gebruik gemaakt van de expertise van onderzoeksbureau Motivaction, seniorenspecialist Edgar Keehnen van Agewise en branchespecialist Ronald Provoost. De uitvoering van de monitor vindt plaats in samenwerking met Motivaction en AgeWise. Beide partijen hebben veel kennis over onderzoek onder senioren.

Senioren bij beleid betrekken

“Een gemeente kan zelf veel belangrijke gegevens over ouderen verzamelen en ambities opnemen in beleidsnota’s, maar het is van cruciaal belang dat ouderen zelf bij de ontwikkeling en uitvoering van het beleid worden betrokken en dat er echt naar hen geluisterd wordt”, aldus senioren specialist Edgar Keehnen. “Dit onderzoek brengt goed in beeld wat ouderen echt belangrijk vinden. Dat is belangrijke informatie voor een gemeente die werk wil maken van haar seniorenbeleid. De monitor maakt duidelijk wat goed gaat en wat beter kan.”

Binnen de monitor wordt aandacht geschonken aan de harde cijfers, zoals de demografische ontwikkeling, de aantallen ouderen, gegevens over gezondheid en de mate waarin ouderen van internet gebruik maken. Maar er is ook kennis nodig over de wensen, klachten en ideeën van ouderen zelf. Zachte onderwerpen zijn onder meer de woonwensen van ouderen, de behoefte aan activiteiten, de beoordeling van de eigen woonomgeving en de informatiebehoefte. De harde cijfers zijn meestal wel beschikbaar, de zachte cijfers niet. De monitor brengt daar verandering in.

Monitor in stappen
  1. Startoverleg met gemeente en uitleg monitorproces
  2. Benoeming projectleider
  3. Contact met partijen en personen die bij de monitor zijn betrokken
  4. Vervaardiging en afstemming vragenlijst met gemeente
  5. Programmering vragenlijst
  6. Veldwerk
  7. Analyse resultaten
  8. Rapportage met conclusies en aanbevelingen
  9. Presentatie en toelichting rapportage bij gemeente (en discussie)

Sterke vergrijzing

Bijna 40 procent van de Nederlanders is 50-plusser. In 2020 zijn maar liefst 7,2 miljoen Nederlanders 50 jaar of ouder. Volgens de overheid is sprake van een demografische transitie die grote invloed heeft op (de inrichting van) de samenleving.

De sterke vergrijzing vraagt om een nieuwe kijk op (beleids)thema’s als huisvesting, mobiliteit, gezondheid, voeding, beweging en vrije tijd. Steeds meer gemeenten ondervinden de gevolgen van de vergrijzing. De enorme toename van het aantal senioren heeft invloed op de beleidsvelden van gemeenten. Het project Seniorvriendelijke Gemeenten kan gemeenten helpen bij het maken van de juiste beleidskeuzes.

Vragen en stellingen

Bij de uitvoering van de monitor krijgen ouderen te maken met vragen en stellingen over huisvesting, infrastructuur, mobiliteit, voorzieningen, gezondheid, beweging, sociale participatie en communicatie. Active Ageing Nederland volgt hierbij de thema’s die door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) worden gebruikt in de checklist van Age Friendly Cities. De WHO wil met dit mondiale netwerk steden uitnodigen meer seniorvriendelijk te worden om daarmee het potentieel, dat ouderen hebben voor de maatschappij en de stad, te kunnen benutten.

Met de monitor wil Active Ageing Nederland gemeenten van elkaar laten leren. Gegevens die tijdens de monitor in een gemeente worden vastgelegd, laten zich goed vergelijken met andere gemeenten. De ambitie is om de monitor in zoveel mogelijk gemeenten uit te voeren. Op die manier wordt duidelijk hoe seniorvriendelijk Nederland is en ontstaan er bruikbare benchmarkgegevens.

Rapportage

Elke deelnemende gemeente krijgt na uitvoering van de monitor een rapportage. Dit document wordt bij oplevering toegelicht en besproken. Active Ageing Nederland voert de monitor uit in samenwerking met Motivaction en AgeWise. Het onderzoeksbureau Motivaction heeft veel ervaring opgedaan met onderzoeken onder ouderen en AgeWise is gespecialiseerd in marketing en communicatie voor 50-plussers.

Verschillende soorten senioren

We spreken bewust over verschillende doelgroepen senioren. Indien wordt gesproken over senioren als één doelgroep, dan zullen zij niet optimaal worden bereikt. De behoeftes van verschillende doelgroepen lopen namelijk uiteen. Er zijn veel segmentatiemodellen. Een pragmatische insteek, die goed aansluit bij de onderzoekbehoeften van de gemeenten, betreft de volgende driedeling:

  • De zelfstandige (vitale) senior
  • De onzekere senior
  • De hulpbehoevende senior

Naast uitvoering van de monitor kan Active Ageing Nederland gemeenten ook ondersteuning bieden bij de opzet van (interactieve) communicatietrajecten met ouderen, het organiseren van een congres of het activeren van social media. Speciaal voor het project Seniorvriendelijke Gemeenten is een concept ontwikkeld voor een 24 uurssessie waarin de gemeente, lokale samenwerkingspartners en ouderen zelf binnen één dag de belangrijkste onderdelen van het gemeentelijke beleid bespreken.

Onderzoeksbureau Motivaction is verantwoordelijk voor de uitvoering van de monitor. Het bureau heeft voor de monitor een landelijke benchmark ontwikkeld. Hiermee kan in elke gemeente worden aangegeven hoe de lokale resultaten zijn  ten opzichte van de landelijke score. Ook kunnen gemeenten met elkaar worden vergeleken.

Gemeenten kunnen de monitor laten uitvoeren voor een bedrag vanaf € 13.500,– (basisonderzoek). Aan de opgestelde vragenlijst kan een gemeente zelf nog extra vragen toevoegen. De monitor kan zich richten op een gehele stad of gemeenten, maar ook op wijken en/of dorpen. De praktijk laat zien dat de wensen en behoeftes van ouderen per wijk of dorp behoorlijk kunnen verschillen.

“Ouderen zelf spelen in een monitor een belangrijke rol. Hierdoor krijgen een goed beeld van wat onder ouderen leeft”, aldus Peter Smit directeur van Active Ageing Nederland. “Mede met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 is het voor gemeenten interessant om de monitor te laten uitvoeren. De resultaten van het onderzoek kunnen een bijdrage leveren aan een beter seniorenbeleid.”

Thema’s van het onderzoek

De onderzoeksvragen van de monitor hebben onder meer betrekking op de volgende thema’s:

  •  Huisvesting (wonen en woonomgeving)
  • Mobiliteit & infrastructuur
  • Openbare ruimte & gebouwen
  • Sport & beweging
  • Gezondheid & voeding
  • Innovatieve producten
  • Burgerparticipatie & werkgelegenheid
  • Sociale participatie
  • Communicatie & informatie
  • Overkoepelend: langer zelfstandig wonen.

Tv-programma

Active Ageing Nederland wil een aantoonbare bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven van ouderen in Nederland. Hierbij ligt een accent op gezond en zelfstandig ouder worden. Belangrijke thema’s zijn gezondheid, leefstijl en wooncomfort. Dit jaar start Active Ageing Nederland met een tv-programma waarin ook het project Seniorvriendelijke Gemeenten aandacht krijgt.

Heeft uw gemeente belangstelling voor uitvoering van de monitor? Mail dan naar info@activeageingnederland.nl of neem telefonisch contact op via het nummer 026 – 443 82 87.

website: Netcreators