Ouderen hebben extra vitamine D nodig

Ouderen hebben extra vitamine D nodig

Wie ouder is dan 70, heeft een grote kans op een Vitamine D-tekort, en dat geldt helemaal voor bepaalde medicijngebruikers. De Gezondheidsraad adviseert senioren daarom extra vitamine D te slikken. Maar een op de vier volgt dit advies op.

Door: Prof. Dr. ir. Lisette de Groot

Prof. dr. ir. Lisette de Groot, hoogleraar Voeding van de Oudere Mens aan Wageningen UR en ambassadeur van Active Ageing Nederland. Om de maand schrijft zij een blog voor Active Ageing Nederland, gebundeld op deze pagina. Meer weten over voedingsonderzoek bij ouderen, en de vertaling ervan naar interventieprogramma’s? Neem contact op via healthyageing@wur.nl.

 

Vitamine D draagt bij aan sterke botten. Je vindt de stof in vette vis, zoals haring, makreel en zalm, maar ook in roomboter, volle zuivelproducten en vet vlees. Het grootste deel maken mensen zelf aan in hun huid, onder invloed van UV-straling uit zonlicht.

Vitamine D-supplement

Naarmate mensen ouder worden, vermindert de aanmaak van vitamine D, en mogelijk ook de opname. De Gezondheidsraad adviseert senioren daarom een supplement te nemen: 20 microgram per dag voor mensen van 70 jaar en ouder, en 10 microgram per dag voor vrouwen van 50 tot 70 jaar.

Maar één op de vier à vijf ouderen in ons land volgt dit advies op. De kans op tekorten is groot, zeker als je bedenkt dat veel senioren medicijnen gebruiken. Er zijn namelijk nogal wat medicijnen die de opname van voedingsstoffen uit de voeding beïnvloeden.

Medicijngebruikers

Bij Wageningen UR hebben we, binnen de Alliantie Goede Voeding Gelderse Vallei, onderzocht hoe het zit met medicijngebruik en Vitamine D. We vroegen zo’n 900 zelfstandig thuiswonende Nederlandse ouderen naar hun medicijngebruik en relateerden dit aan de vitamine D-concentratie (25-hydroxyvitamine D) in hun bloed. We schrokken van de resultaten: maar liefst een op de twee medicijngebruikers had een vitamine D-tekort (bloedwaarden van minder dan 50 nanomol per liter). Zelfs van de mensen die een vitamine D-supplement gebruikten, had nog altijd een op de vijf à acht te lage bloedwaarden.

Vooral de inname van medicijnen tegen diabetes, hartfalen en depressie ging samen met een lagere vitamine D-status. Ook mensen die meer dan 10 verschillende medicijnen per dag slikten – het maakte niet uit welke – hadden een grote kans op een tekort. Mijn collega Wout van Orten-Luiten, onderzoeker bij Ziekenhuis Gelderse Vallei, publiceerde er begin dit jaar een paper over, in het wetenschappelijke vakblad European Journal of Clinical Pharmacology.

Gezondheidswinst

Met het voorkomen van vitamine D-tekorten bij senioren, is veel gezondheidswinst te behalen. Wie voldoende binnenkrijgt, heeft een kleinere kans op botbreuken en waarschijnlijk een beter behoud van zijn of haar spierfunctie – een onderwerp waar we bij Wageningen UR onderzoek naar doen.

Hoog tijd dus dat het advies van de Gezondheidsraad meer bekendheid krijgt. Daar zijn volop aanknopingspunten voor. Huisartsen kunnen patiënten nog nadrukkelijker voorlichten, bijvoorbeeld door extra aandacht te besteden aan de vitamine D-status bij het gebruik van sommige medicijnen. En door mensen voor te lichten over het belang van supplementen als ze toch al langskomen voor een griepprik.

Betere implementatie

Niet alleen de voorlichting over, ook de implementatie van het advies kan beter. Zo kunnen zorgverzekeraars vitamine D-supplementen opnemen in het basispakket en daarmee mensen motiveren ze te gebruiken. Voedingsmiddelenfabrikanten kunnen op hun beurt zorgen voor met vitamine D verrijkte producten in het schap. Denk bijvoorbeeld aan melk, yoghurt of margarine. Daarnaast kunnen verpleeg- en verzorgingshuizen vitamine D-suppletie opnemen als norm en indicator voor verantwoorde zorg, met aandacht voor medicijngebruik en blootstelling aan zonlicht.

Zelf kun je als oudere ook het nodige doen: eet elke week vette vis, ga regelmatig een blokje om en vergeet vooral dat dagelijkse vitamine D-supplement niet.

Meer weten over onderzoek naar voeding, vitamine D en ouderen? Neem contact met ons op.

 

Prof. Dr. ir. Lisette de Groot, hoogleraar Voeding van de Oudere Mens aan Wageningen UR en ambassadeur van Active Ageing Nederland

website: Netcreators