Over blinde vlekken en slakken

Over blinde vlekken en slakken

Door Marijke Hopman-Rock, professor emeritus “lichamelijke activiteit en gezondheid bij ouderen” bij VUmedisch centrum Amsterdam en TNO in Leiden

In het zorgcentrum van mijn tante van 90 jaar staat een elektrische duo-fiets. Een prachtig ding waarop we samen geregeld tochtjes maken van ongeveer 20 kilometer. Mijn tante geniet dan van de buitenlucht en de mooie omgeving. Bewegen is goed voor de benen, de longen en de hersens. Dat verzin ik niet, daar is wetenschappelijk onderzoek naar gedaan.

Inmiddels ben ik sinds een jaar gepromoveerd tot “fietsvrijwilliger” en ben bereid familieleden van andere bewoners uit te leggen hoe de fiets werkt. Zodat zij ook met hun oudere familie er op uit kunnen. Tot nu toe blijkt de belangstelling echter nihil! De oudere bewoners willen wel fietsen, maar hun familie ziet het niet zitten. Jammer, en het doet me denken aan de reactie van huisartsen die ik jaren geleden in een bijscholingscursus uitlegde hoe goed bewegen voor ouderen is. “Ja, ja, en wat als ze nou meer gaan vallen of een hartkwaal hebben?”

In onze maatschappij is het “not done” om ouderen te laten bewegen. Het liefst duwen we ze terug in de stoel als ze opstaan om ons een hand te geven. “Blijft u maar zitten hoor” is wat we dan zeggen. En zitten doen ze inderdaad in de verzorgings- en verpleeghuizen. Gemiddeld wordt er alleen bewogen om naar het toilet te gaan of naar de maaltijd.

Kennelijk is er in onze cultuur een blinde vlek voor het belang van bewegen voor ouderen (overigens is bewegen natuurlijk voor iedereen van belang). Toch willen we dat ouderen langer zelfstandig en zelfredzaam blijven. Hier ligt een prachtige kans voor gemeenten die daarover de verantwoordelijkheid krijgen: laat ouderen preventief bewegen! Mijn collega Erwin Tak schreef voor zijn proefschrift een mooi artikel waaruit blijkt dat ouderen die bewegen 50% minder beperkingen hebben. En dat geldt ook voor mensen die al beperkingen hadden en toch meer gaan bewegen. Het ei van Columbus voor minder zorgvraag zou je zeggen.

Uit de literatuur over de verspreiding van innovaties is bekend dat je altijd mensen en organisaties hebt die snel nieuwe dingen doen (de hardlopers) en ook die in alles achter lopen (de slakken). Over het algemeen zie je de hardlopers op de congressen en evenementen. De slakken zijn een stuk moeilijker te bereiken, pas als iedereen al omgeschakeld is naar nieuw beleid gaan zij er nog eens over denken.
Als u dit stukje leest ben u vast een van de hardlopers. Kent u een slak in de buurt? Vertel hem of haar dan over het goede nieuws dat bewegen goed is voor de zelfredzaamheid en dat teveel zitten in principe net zo dodelijk is als roken.

website: Netcreators