Programma voor behoud van spiermassa bij ouderen

Programma voor behoud van spiermassa bij ouderen

De vertaling van wetenschappelijke inzichten naar de dagelijkse zorgpraktijk kost tijd. Maar met enthousiaste partners en een systematische aanpak verloopt het proces stukken sneller, zo bewijst ProMuscle: een interventieprogramma gericht op behoud van spiermassa bij ouderen.

Door: Prof. Dr. ir. Lisette de Groot en Dr. ir Annemien Haveman-Nies

Prof. dr. ir. Lisette de Groot, hoogleraar Voeding van de Oudere Mens aan Wageningen UR en ambassadeur van Active Ageing Nederland. Om de maand schrijft zij een blog op www.activeageing.nl. Meer weten over voedingsonderzoek bij ouderen, en de vertaling ervan naar interventieprogramma’s? Neem contact op via healthyageing@wur.nl.

Extra eiwit en krachttraining helpen fragiele ouderen hun spiermassa en -kracht te behouden. Dat ontdekte Michael Tieland vijf jaar terug tijdens zijn promotieonderzoek bij Wageningen University. Samen met andere voedingsdeskundigen had hij een interventieprogramma ontwikkeld voor deze doelgroep. Wie op hogere leeftijd zijn spieren in conditie houdt, blijft langer fit, mobiel en zelfstandig, zo was de achterliggende gedachte.

Het programma – 24 weken krachttraining en twee keer per dag een drankje met 15 gram eiwit – werkte heel goed. Ouderen die eraan deelnamen, hadden na afloop 1,3 kilo meer spiermassa en 40% meer spierkracht dan leeftijdgenoten. De resultaten, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JAMDA, haalden de internationale pers, en inspireerden wetenschappers in andere landen vergelijkbare studies op te zetten.

Draaiboek voor zorgprofessionals

Maar voor ons als voedingsonderzoekers krijgen wetenschappelijke inzichten pas betekenis als ze toegepast worden. Daarom besloten we samen met Zorgroep Noordwest-Veluwe tot een pilotstudie in Harderwijk: ProMuscle 65PK.

Daarbij gingen we niet over een nacht ijs. Het interventieprogramma, ontwikkeld voor een klinische setting, moest immers aansluiten bij de dagelijkse praktijk van zorgprofessionals; en voor deelnemers goed vol te houden zijn. Ook moest het praktisch aansluiten bij het beleid van de zorggroep.

We verkortten de interventieperiode naar 12 weken en zetten de kernelementen van het programma op een rij. Die bespraken we met diëtisten en fysiotherapeuten van de zorggroep. Samen kwamen we tot een gedetailleerd draaiboek waarmee zorgprofessionals meteen aan de slag konden. Er stond bijvoorbeeld een lijst in met eiwitrijke voedingsmiddelen waaruit deelnemers konden kiezen bij het ontbijt. En advies voor hoe fysiotherapeuten deelnemers kunnen motiveren om hun grenzen te verleggen.

Programma landelijk invoeren

De pilot, die voorjaar 2015 plaatsvond in Harderwijk, werd een succes. De 24 ouderen die het programma volgden, kregen – net als in het onderzoek vijf jaar geleden – meer spierkracht. Ook hun lichamelijke prestaties gingen duidelijk vooruit. Zowel de ouderen als de zorgprofessionals waren enthousiast over het programma. De zorgprofessionals vonden het draaiboek helder, en waren onder de indruk van het aanbod aan eiwitrijke producten.

Voor ons zijn deze positieve reacties een duidelijk signaal dat we met de ProMuscle-aanpak verder het land in moeten. Dan kunnen nog meer mensen ervan profiteren. Samen met andere collega’s binnen Wageningen UR hebben we een plan opgesteld voor een vervolgproject; diverse samenwerkingspartners hebben al aangegeven dat ze meedoen. Hopelijk wordt ProMuscle elders in het land met net zo veel enthousiasme ontvangen als in Harderwijk.

Meer weten over het ProMuscle-project en het vervolg erop? Neem contact met ons op.”

Prof. Dr. ir. Lisette de Groot, hoogleraar Voeding van de Oudere Mens aan Wageningen UR en ambassadeur van Active Ageing Nederland

en

Dr. ir Annemien Haveman-Nies, universitair hoofddocent aan Wageningen University en coördinator van Academische Werkplaats Agora

website: Netcreators