Seks niet toegestaan

Seks niet toegestaan

Ik schrijf deze column op de luchthaven van Barcelona terwijl ik wacht op mijn vlucht terug naar Nederland. Samen met een collega van de Universiteit Utrecht organiseerden we dit jaar een aantal sessies over technologie voor ouderen op de 4S/Easst conferentie in Barcelona. Een van de dingen die ons opviel tijdens de sessies was dat bij een aantal presentaties voorbeelden naar voren kwamen van zorg op afstand- of telecaresystemen die alarm slaan vanwege ‘abnormale’ situaties.

Door: Louis Neven

Er wordt veel gepraat over en geïnvesteerd in zorgtechnologie. De toekomst van onze zorg wordt radicaal anders, zo zegt men. Maar wat gebeurt er nu echt als we die technologie in de praktijk inzetten? Louis Neven, lector Active Ageing bij Avans Hogeschool, verzamelt ervaringen met zorgtechnologie uit de alledaagse praktijk. En deelt die maandelijks via www.activeageing.nl met u. Op deze pagina kunt u al zijn columns terugvinden.

Een collega uit Duitsland gaf een voorbeeld van een vrouw die op hete dagen zich niet zo lekker voelde en daarom graag overdag een beetje bij wilde slapen. Het telecaresysteem in haar huis gaf vervolgens elke drie kwartier een alarmmelding met telkens dezelfde vraag ‘we zien dat u in bed ligt, gaat het wel goed met u?’ Zo kwam van slapen niet veel terecht. Overdag in bed liggen is blijkbaar niet normaal en dus aanleiding voor een alarm.

Een ander voorbeeld kwam van een collega uit Oostenrijk. Zij vertelde dat ze tijdens haar onderzoek een geval tegen was gekomen waar een telecaresysteem geïnstalleerd werd bij een alleenstaande man. Deze man leefde in een behoorlijk rommelig huis. Dat was al zijn hele leven zo, maar nu hij een telecaresysteem had bleek de rommel en het verplaatsen daarvan te leiden tot storingen of valse alarmen. Gij zult uw huis opruimen.

Dit soort voorbeelden verbaasden me niet. Uit mijn eigen onderzoek kende ik ook al een dergelijk voorbeeld. In dat geval ging het om een pilottest met een systeem dat een val van een oudere of ernstig ziek persoon moest detecteren. Het systeem werd ook geïnstalleerd bij een dame die zich wel eens duizelig voelde. Als dat het geval was reageerde ze daarop door op de grond te gaan liggen tot het weer over was. Dat gedrag genereerde logischerwijze wel een alarm. Haar gedrag werd vervolgens aangemerkt als vreemd en abnormaal.

Wat opvalt in al deze voorbeelden is dat de ontwerpers van deze systemen aannames maken over wat normaal gedrag is voor een oudere. Ze gaan er bijvoorbeeld vanuit dat ouderen een redelijk passieve levensstijl hebben met vaste dagelijkse ritmes. Als het systeem dan foutmeldingen geeft omdat de ouderen zich niet zoals verwacht gedragen, wordt dit vaak aan de oudere geweten en niet aan het ontwerp van het systeem. Gaan liggen als je duizelig bent is niet normaal, gaan slapen als je het warm hebt ook niet en een oudere man of vrouw heeft natuurlijk een opgeruimd huis. De verhalen hierboven laten zien dat mensen zich simpelweg af en toe anders dan verwacht gedragen, omdat ze daar goede redenen voor hebben, of dat gewoon willen. En dat moet mogen, en niet gelabeld worden als abnormaal.

Een tweede collega uit Duitsland had het mooiste voorbeeld van dergelijk ‘abnormaal’ gedrag. Zij deed een studie naar een telecaresysteem met epilepsiealarmering. Deze epilepsiealarmering was onder andere geïnstalleerd in het bed van een ouder stel. Dat had echter nogal onverwachte gevolgen: deze ouderen waren nog seksueel actief en een vrijpartij werd prompt door het systeem aangezien voor een epileptische aanval. Kan je je voorstellen dat je bijvoorbeeld op je 84-ste je nog als een razende moet aankleden omdat er zo meteen een zorgprofessional bij je in de kamer staat? Maar als systemen ontworpen en geïnstalleerd worden zonder hier rekening mee te houden kan het zomaar gebeuren. Het bed was in elk geval geen goede plek voor seks meer. Of ze na dit incident nog seks hadden en zo ja, waar dan, zijn we niet te weten gekomen.

Foto: Max Pixel

website: Netcreators