To dispense or not to dispense

To dispense or not to dispense

Een van de centrale technologieën waarvan veel verwacht wordt in het kader van kostenbesparing in de zorg en het langer thuis wonen van ouderen zijn digitale medicijndispensers. Die kunnen op gezette tijden een signaal geven dat het tijd is om een of meerdere pillen te nemen en zijn veelal ook verbonden met een zorginstelling die op afstand kan zien of de pillen uit het apparaat gehaald worden. Het lijkt ook een hele duidelijke propositie: met een medicijndispenser wordt de kans op het nemen van de verkeerde of teveel medicijnen kleiner en er hoeft niemand meer elke dag, of soms meerdere keren per dag, bij je langs te komen om de juiste medicijnen te verstrekken. En door de herinneringen neemt de therapietrouw toe en dat is goed voor de gezondheid en de veiligheid.

Maar niet iedereen zit te wachten op die herinneringen. Het gepiep van een dergelijk apparaat kan als dermate dwingend ervaren worden dat het mensen tegen het apparaat in het harnas jaagt. Toen ik nog in Engeland werkte ( zie bijv. http://activeageing.nl/inhumaan/ ) kwamen we een keer een oudere tegen die zijn medicijndispenser boven de prullenbak had leeg gekiept. Geen zin in dat gepiep de hele dag. En dus eigenlijk ook niet in de norm – gij zult tijdig uw pillen nemen – die het apparaat de facto oplegt. Daarnaast schrijven sommige medicijndispensers nog een andere norm voor – gij zult thuis blijven. Andere medicijndispensers kunnen meegenomen worden of staan toe om een aantal zakjes met pillen alvast uit het apparaat te halen. Dan hoef je tenminste niet thuis te blijven omdat op gezette tijden een apparaat zegt dan een pil genomen moet worden.

En dan zijn natuurlijk ook onvoorziene problemen van praktische aard. Een van onze stagiaires kwam bijvoorbeeld een ouder stel tegen die beide dezelfde medicijndispenser hadden gekregen. Die stonden mooi naast elkaar. Alleen moet je dan wel onthouden welke dispenser van wie is en als er eentje begint te piepen weet je van een afstand niet wie nou opgeroepen wordt om zijn pillen te nemen. Dus verhuisden de dispensers. Eentje aan de ene kant van de kamer en eentje helemaal aan de andere kant. Probleem opgelost.

Maar soms werkt de dispenser prima in praktische zin, maar is het probleem juist sociaal van aard. Ik heb het al eerder (zie column guilty pleasures: http://activeageing.nl/guilty-pleasures/ ) over een oudere dame gehad die in eerste instantie heel enthousiast was over haar dispenser. Na een paar weken ging de gezondheid van de dame echter merkbaar achteruit. Opvallend genoeg gaf de dispenser aan dat de pillen netjes uit het apparaat gehaald werden. Een zorgverlener ging bij de dame langs; de zakjes met pillen werden aangetroffen, netjes opgestapeld in een keukenkastje. In eerste instantie was deze dame blij met de dispenser, maar gaandeweg bleek het wegvallen van het dagelijkse sociale contact dat gepaard ging met het innemen van de pillen toch een groot probleem voor haar.

Het omgekeerde kan ook. Zo kwamen we een keer een oudere man tegen die maar wat blij was met zijn medicijndispenser. Hij had een grote hekel aan het feit dat zorgmedewerkers ‘zomaar’ zijn huis binnen kwamen. Voor hem betekende de medicijndispenser dat hij een deel van zijn privacy terugkreeg.

Het lijkt dus een relatief simpele technologie en gewoon een goed idee, maar in de praktijk is het nog niet zo eenvoudig om een medicijndispenser te implementeren. Wil iemand zich wel houden aan het voorgeschreven regime? Lukt het praktisch wel? En vooral, wat is de impact op het sociale welbevinden van iemand? Digitale medicijndispensers zijn dus geen panacee, ze werken voor sommige mensen wel en voor andere niet.

Daarnaast zijn niet alleen de (oudere) gebruikers divers, maar de dispensers ook. Er zijn heel veel verschillende dispensers te krijgen met verschillende graden van complexiteit, bruikbaarheid, functionaliteit en kosten. Het vereist dus nogal wat finesse om in te schatten welke dispenser kan werken voor welke persoon en ook als er een goede match gemaakt lijkt te zijn is het raadzaam om een paar weken later nog eens te kijken of de match nog steeds zo goed is. Voor je het weet verdwijnen de pillen in een keukenkast of de prullenbak.

website: Netcreators